COVID-19 Bilgilendirmesi Hakkında

Çocuklarda Depresyon

Çocukluk depresyonu, derin üzüntülü bir duygu durumu içinde düşünce, konuşma, hareket ve fizyolojik işlerde yavaşlama ile durgunluk hali, değersizlik ve karamsarlık duygularına kapılmadır. 
Çocukluk depresyonu, Çocuk ve ergenlik dönemi depresyonu (ÇED) sık, tekrarlayıcı ve kronik bir seyir izleyebilen, ciddi morbidite ve mortaliteye sebep olabilen bir bozukluktur. 

Çocukluk Depresyonu Belirtileri Nelerdir?

  • Çocukluk depresyonu belirtileri çocuklarda farklı şekillerde kendisini belli etmektedir.
  • Çocuğun sürekli huzursuzluk içerisinde hissetmesi
  • Çocukta meydana gelen ani kilo artışı veya kilo kaybı
  • Çocuğun ailesiyle yani ebeveynleriyle göz teması kurmaktan kaçınması
  • Çocuğun etrafındaki durum ve olaylara karşı tepkisiz kalması
  • Çocuğun sindirim sorunları yaşaması
  • Oyuncaklarıyla oynamaması ve içindeki öfkeyi oyuncaklarından çıkarıp dışavurum yapması
  • Sevdiği şeylere olan ilgisini kaybetmesi ve yaşmak istememesi

Çocukluk depresyonu tedavi edilmediği takdire sosyal, akademik, ailesel işlevsellikte ciddi zorlukların yanı sıra intihar ile de sonuçlanabilmesi, çocukluk depresyonu tespit edildiğinde uygun şekilde müdahale edilmesi gereken önemli bir tablo haline getirmektedir. Çocuk ve ergen depresyonu ile ilgili araştırmalar iki önemli özelliği ortaya koymaktadır; 

  • Ergenlikte depresyon ortaya çıkma riski artar. 
  • Depresyonun ilk epizodları önceden sanıldığından daha erken yaşlarda ortaya çıkmaktadır.

Çocukluk depresyonunda olumsuz aile ortamı, özkıyım düşüncesi, özkıyım girişimleri riskini arttırmaktadır. Aile yapısı ve fonksiyonu, özellikle emosyonel destek azlığı özkıyım davranışıyla bağlantılı bulunmuştur. Depresyonu olan ergenler ailelerini daha çatışmalı, dışlayıcı, desteklemeyen ve kötüye kullanan gibi niteliklerle tanımlama eğiliminde olurlar. 

Ergen depresyonu riskini artıran diğer aile etmenleri sosyal desteğin olmayışı, boşanma, geniş aile, büyük kardeşin alkol madde bağımlılığıdır. Bu ailelerde genel işlev bozukluğu da eşlik etmektedir. Aileden ayrılma ve yeni kimlik oluşum sürecinde ve bağlanma ile ilişkili sorunlar ergenlik dönemi depresyonu ve özkıyım ile yakın ilişkili bulunmuştur.

  • İçine atma 
  • Eğilimi-stili olan çocuk ve gençlerde, örneğin davranışsal inhibisyonu olan
  • Utangaç 
  • Anksiyöz, bağımlı veya kaygılı 
  • Özellikle popüler olmadığı, güvenlikte olmadığı, kendine güvensiz olduğu konusunda sürekli düşünce uğraşları olan çocuk ve ergenlerde depresyon riski, artmaktadır. 
  • Yine bazı dışa yönelik davranışlar örneğin agresyon hem depresyon hem de madde kullanımı açısından risk oluşturur. 
  • Fiziksel hastalıklar depresyona neden olmakla beraber varolan depresyonu da alevlendirebilmektedirler.

7 yaşın altındaki çocuklarda kayıtsızlık, geri çekilme, ağlamaklılık, yemeği reddetme ve uyku bozukluklarına dikkat edilmelidir. Okul çağındaki çocuklarda üzgün görünüm, ağlamaya yatkınlık, hareketlerde yavaşama, monoton ses tonu, umutsuz ve çaresiz davranış söz konusudur. Okul başarıları azalır, en sevdikleri okul dışı etkinliklerine bile katılmada isteksizlik gösterebilirler. Somatik belirtiler sıktır, en sık olanlar da karın ve baş ağrısıdır. Geç çocuklukta depresyon daha çok düşük öz güven ile birliktedir. Çocuk kendisi ile ilgili hayal kırıklığı, apati, irritabilite ve konsantrasyon güçlüğünden söz eder. Kendini tehlikeye sokacak davranış ve özkıyım girişimleri de olabilir. Deprese mizaç, konsantrasyon güçlüğü, insomnia, özkıyım düşüncelerinin ortaya çıkışı, tüm yaş gruplarında aynıyken, yaş ilerledikçe, depresif görünüm ve somatik yakınmalar azalıp, anhedoni, günlük değişiklikler, çaresizlik, psikomotor yavaşlama ve deliller artar. Ergenlik depresyonunun belirgin özelliği irritabilite ve öfkenin varlığıdır. 

Depresyon içinde kendine ve çevreye zarar verme riskide bulunan, özellikle aile hikayesi de bulunan çocuklarda ağır ve intihar riskiyle de giden ve mutlaka uygun ilaç ve psikoterapi yöntemleriyle ivedilikle tedavi edilmesi gereken önemli bir psikiyatrik hastalıktır.
 

Thumbnail [200x200]
Çocuk - Ergen Psikiyatri Uzmanı

Yrd.Doç.Dr. Neriman KİLİT