COVID-19 Bilgilendirmesi Hakkında

Çocuklarda Sınav Kaygısı

Çocuklarda sınav kaygısı; formal bir sınav veya değerlendirme durumunda yaşanan, bireyin gerçek performansını ortaya koymasını engelleyen bilişsel, duyuşsal, davranışsal özellikleri olan ve bireyde gerginlik yaratan hoş olmayan bir duygu durumudur.

Çocuklarda sınav kaygısı, sınav kaygısı ve özellikle sınavlarla ilgili stres her yaştaki öğrenciler için önemli bir sorundur. 

Özellikle bu sınav çocuğun kariyer seçimini ve gelecek fırsatlarını etkiliyorsa daha stresli olabilmektedir. Aslında makul düzeydeki sınav kaygısı akademik başarı için gerekli ve olumlu yönde etkilerken bir durumdur. Ancak yüksek düzeydeki kaygı ve stres performans üzerine olumsuz etkiler yapmaktadır.

Çocuklarda sınav kaygısı; öğrencinin geçmiş deneyimleri ve inançları, aile tutumunun aşırı mükemmeliyetçi, kıyaslayıcı veya eleştirel olması, ders yükü ile ilgili algılar ve zaman yönetme becerilerinin düşük olmasının sınav kaygısı üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. 

Yine çocuklarda sınav kaygısının, sınava girenin, ailesi, öğretmenleri ve arkadaşlarının zihninde kendisi ile ilgili "çok zeki", "çok çalışkan" gibi özel bir izlenim bırakmayı arzuladığında ve olumsuz bir sonucun bu izlenimi kötü yönde etkileyeceğini düşündüğünden  ortaya çıkan bir tür sosyal kaygı olabileceği de düşünülmüştür. 

Sınav kaygısının düşünsel ve duygusal iki bileşeni mevcuttur. Düşünsel bileşen; zihnin sürekli sınavla meşgul olması ve sınavla ilişkili durumlarla, özellikle başarısızlığın sonuçları ve insanların bu durumda neler diyebileceği gibi olumsuz konularda çalışmaya bile engel olacak kadar aşırı düşünme, sınav hakkında çok fazla endişe duyma ve sınav yeteneği ve zekâsıyla ilgili kendine özgüven eksikliğidir. Duyusal bileşen ise; sınav kaygısının yol açtığı gerginlik, korku ve sınav yaklaştıkça artan sinirlilik, duygu durumunu düzenleyememe, duygudurumu dengesizlikleri ve genellikle çarpıntı, bunaltı ve terleme gibi somatik belirtilerle beraber olabilir. Kısaca olumsuz düşünceler, özgüven düşüklüğü, beklenti kaygısı, motivasyonel yetersizlik, öğrenme stratejilerinde yetersizlik veya yanlışlıklar, zaman planlaması ve kendisini organize edebilmekte yaşanan sorunlar mutlaka ele alınmalıdır.

Ayrıca çocuklarda sınav kaygısının dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, depresyon, sosyal kaygı ve diğer kaygı bozukluklarıyla ilintili olduğu da bilinmektedir. Sınav kaygısının akademik başarıyı düşürdüğü ve öğrencilerin gerçek performanslarını göstermelerini engellediği aşikardır. Burada unutulmamalıdır ki sınav kaygısı tedavi edilmesi gereken ve doğru bir yaklaşımla çocuğa yaklaşıldığında çocuğun performansı ve işlevselliği tamamen düzeltilebilen bir psikiyatrik rahatsızlıktır. Çocuğun yanlış ve olumsuz düşüncelerinin olumlu olanlarla değiştirilmesi ve çocuğun duygusal durumunun aşırı stresin bedensel belirtilerini ortaya koymayacak şekilde regüle edilmesi açısından çocuğun gereksiz yere özgüveni düşmeden bir uzmana başvurulması ve tedavi için gerekli yol haritasının belirlenmesi çok önemlidir.

Thumbnail [200x200]
Çocuk - Ergen Psikiyatri Uzmanı

Yrd.Doç.Dr. Neriman KİLİT