COVID-19 Bilgilendirmesi Hakkında

Enkoprezis (Dışkı Kaçırma) Nedir?

Enkoprezis (dışkı kaçırma); çocuğun kakasını çoğu zaman istemsiz ama bazen de istemli bir şekilde uygun olmayan yerlere tekrarlayarak yapmasıdır. 

En az üç ay içinde, her ay en az bir kez, böyle bir olay yaşanır. Çocuğun kronolojik yaşı en az dörttür veya gelişimsel yaşı buna eşdeğerdir. 

Çocuğa enkoprezis tanısının konulabilmesi için; dışkı kaçırmanın fizyolojik bir nedeninin olmaması gerekir.

Yapılan araştırmalar erkek çocuklarında enkoprezisin kız çocuklarından daha fazla görüldüğünü göstermiştir. 

Enkoprezis problemi yaşayan çocukların; akademik başarılarının daha düşük olduğu, kaygı, depresyon veya davranış problemlerinin de beraberinde görüldüğü bilinmektedir. 

Çocuklarda görülen enkoprezisi kendi içerisinde birincil ve ikincil olmak üzere ikiye ayırabiliriz. 

Birincil enkoprezis olarak tanımlanan dönem içerisinde yer alan çocukların; zihinsel geriliği olduğu ve sorunun doğuştan itibaren görüldüğü olgulardır. 

İkincil enkoprezis olarak tanımlanan dönem içerisinde yer alan çocukların ise; zorlayıcı yaşam olaylarına maruz kalmış olan çocukların olduğu görülmüştür.  Enkoprezis hem fizyolojik birtakım problemlerden olabileceği gibi hem de psikososyal faktörlerden dolayı da olabilir.

Kronik strese maruz kalan çocuklarda enkoprezis görülme sıklığının daha fazla olduğu saptanmıştır. Çocukluk dönemi içerisinde stres yaşandığı en önemli basamaklardan biri çocuğa tuvalet eğitiminin verilmeye başlandığı dönemdir. Tuvalet eğitimi sırasında; anne ve babanın sert bir tutum sergilemesi; baskıcı ve otoriter davranmaları stres faktörünü arttırdığı için enkoprezis oluşumunu arttırabilmektedir. 

Tuvalet eğitiminin verildiği dönemde; annenin mizacı ve ebeveynlik stili de oldukça önemlidir. Eğitimin verildiği dönemde annenin yaşadığı depresyon veya kaygı bozuklukları da bu süreci olumsuz etkileyebilmektedir. Çocuğun yaşadığı süreçler içerisinde; annenin kendisini veya öfkesini kontrol edemediği her durum olumsuzlukların yaşanma ihtimalini arttırdığı için tuvalet eğitimi verilme sürecinde annenin hazır bulunuşluk düzeyi oldukça önemlidir. Çocuk tuvalet eğitimini alma aşamasında; yaşadığı her olumsuzluğu zihnine kodlayarak tuvalet fobisi geliştirebilir ve bu durumda enkoprezis oluşumuna yol açabilir.

Dikkat eksiliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda; seçici dikkat süresi çok kısa olduğu için çocuklar bedensel uyaranları fark etmekte güçlük yaşayabilmektedirler. Çocuk tuvaletinin geldiğini fark etse bile tuvalette ihtiyacını giderecek kadar kalamadığı için akabinde kakasını başka yerdeyken yapabilmektedir.

Enkoprezis Tedavisi
Enkoprezis problemi yaşayan çocuklar ile içerisinde bulundukları yaş ve bilişsel düzeye uygun tedavi programı oluşturulmalıdır.

Tedavi programının içerisinde yer alan davranışsal ve eğitimsel müdahaleler ile çocuğun yaşadığı enkoprezisin tedavi edilmesi mümkündür. 

Çocukla yapılan çalışmalar aile ile de beraber yürütülmelidir. 

Aile ile ebeveynlik stilleri ve stresle başa çıkmaya yönelik destekleyici terapilerde oldukça önemlidir. 
 

Thumbnail [200x200]
Uzman Klinik Psikolog

Klinik Psikolog Seda Aydoğdu